Het is onze grootste angst

Er zijn veel mensen die zeggen: angst? Ik ben nergens bang voor. En toch is dat niet waar. Iedereen heeft in meer of mindere mate een bepaalde vorm van angst in zich.

Dat komt omdat er in de basis maar 2 soorten emoties (ik gebruik de woorden ‘emotie’ en ‘gevoelens’ in dit geval door elkaar heen) zijn en dat zijn liefde en angst. Alle gevoelens die we bestempelen als ‘negatief’ hebben in de kern de emotie angst als fundering. Iedereen kent negatieve emoties als boosheid, irritatie, verdriet. Dus heeft ook iedereen een vorm van angst in zich.

Hoe komt het dat de één de emotie angst heel duidelijk kan voelen en de ander zegt dat ie nooit bang is?

Het komt erop neer dat de een zich beter heeft getraind om angstige gevoelens weg te drukken dan de ander. Dat ‘trainen’ begint al in je kinderjaren. Als jouw gevoelens er niet mochten zijn van je ouders/opvoeders, leraren of familie, dan stop je ze weg. Het kan letterlijk herhaaldelijk tegen je gezegd zijn: “Kom op, niet zo zeuren. Doorgaan.” Of: “Grote kinderen huilen hier niet meer om.”

Door het weg te stoppen ontwikkel je op jonge leeftijd al  je eigen strategie om je gevoelens van angst niet te hoeven voelen. En die strategie hebben we heel vaak nog steeds op volwassen leeftijd.

Een veel voorkomende vorm is het uiten van boosheid. Dat is vaak een dekmantel voor angst. Door boos op iets of iemand anders te worden, hoef jij geen angst te voelen. Dan ben je druk met de schuld ergens anders neer te leggen en ligt het niet aan jou.

Jezelf gaan overschreeuwen. Dat zie je ook vaak. De pijn die je voelt als je als laatste wordt gekozen tijdens de gymles en dan heel hard roepen dat het je toch niks kan schelen.

Of door juist jezelf stil te houden. Niks te zeggen. Doen alsof je er niet bent, zodat je ook niemand ‘tot last’ kan zijn.

Een andere veel voorkomende strategie is jezelf zo goed mogelijk aanpassen. Je gedraagt je net als anderen die het in jouw ogen ‘beter’ doen. Je kleedt je net zoals die anderen. Je zegt wat anderen willen horen.

Een strategie die vooral de laatste jaren heel populair is – ook onder jonge kinderen – is het zoeken naar afleiding. Zoals social media, televisie kijken. Alcohol, ongezonde voeding. Flink sporten kan ook een uitvlucht zijn. Overmatig roddelen.

Allemaal strategieën om direct de aandacht van angstige gevoelens af te halen. En die hebben we gerust al tientallen jaren. Omdat het zo lekker snel werkt. Hup, even je telefoon beetpakken en dan hoeven we die rot gevoelens niet te voelen.

En daarmee ontstaat en voeden we onze grootste angst.
De angst voor het voelen van de angst.

Voor welke angst zijn we dan zo bang?

Als je het mij vraagt is het de angst om er niet bij te horen. In mijn coachsessies merk ik keer op keer dat in de diepste lagen eigenlijk altijd de fundering van problemen is: Ik ben niet goed genoeg.

En die overtuiging is heel sterk. Want we zijn van nature geprogrammeerd om te overleven. Daar heb je elkaar voor nodig. Je wilt opgenomen worden door je omgeving. Je wilt erbij horen. Aardig gevonden worden. En op jonge leeftijd ontwikkelen we al gedragingen zodat we erbij horen. Die gedragingen zijn heel uiteenlopend zoals hierboven beschreven is. De strategie van de een is het overschreeuwen van anderen. De ander zegt liever niks.

De kern van die strategieën is, dat we daarmee een deel van onszelf loslaten. Want we zijn niet helemaal wie we werkelijk zijn. We passen ons aan. Het is zo normaal geworden om ons aan te passen, dat we niet meer bewust door hebben dat we dat doen.

Onbewust beïnvloedt het heel veel keuzes die je (ook op latere leeftijd) in je leven maakt. Zoals de studierichting die je kiest. Het werk dat je gaat doen. Je vriendenkring. De kleding die je draagt. Als je het zo bekijkt is het niet gek dat veel mensen rond hun 30ste of 40ste jaar (en soms nog eerder) vastlopen. Ze hebben een studie gekozen die net niet bij hen past. Kiezen werk dat best leuk is, maar niet vervullend genoeg. Waardoor je uiteindelijk compleet leegloopt.

Dat is ook logisch als je bedenkt dat je geen keuze hebt gemaakt vanuit wie jij echt bent. 

Vanuit wat jij echt wilt. Waar jij echt goed in bent. Wat jij wilt bijdragen aan de wereld.
Je hebt geen idee. Je deed ‘t gewoon.

Zo is het bij mij ook gegaan. Achteraf gezien keek ik veel te veel naar wat anderen deden. Terwijl ik dacht dat ik echt deed wat ik leuk vond. Na een aantal jaren wist ik ook dat ik niet op mijn plek zat in de juridische wereld. Wat wil ik dan wel? Tja, dan mag je terug naar binnen. Ontdekte ik. Daar waar het hele speelveld zich afspeelt. In plaats van je buitenwereld.

En binnenin mijzelf. Ja, daar kwam ik ook mijn grootste angst tegen. De angst waar ik bang voor ben. De angst om niet goed genoeg te zijn. De afwijzing van mijn ouders, familie en vrienden. En even terug naar de kindertijd; De angst om als laatste gekozen te worden bij de gymles.

Hoe laat je de angst voor de angst los?

Door de angst niet weg te stoppen maar het er te laten zijn. Geef het een podium. Zet het in het licht. Wat blijft er dan van de angst over? Dan is er geen angst meer voor de angst. Dan is alleen de angst er nog. Als een soort angstmonster.

Praat met de angst. Vraag wat het je wil vertellen. Waar het zo bang voor is. Stel het gerust. Alsof je tegen een klein jongetje of meisje praat dat bang is voor het donker. Zeg dat het goed komt. Alles is tot nu toe goed gekomen. En alles komt ook goed. Je hoort erbij. Je hoeft je niet te bewijzen. Of anders voor te doen. Je bent al onderdeel van de samenleving. Je plek is er allang voor je. Je bent veilig.

Dan merk je vanzelf dat het angstmonster steeds kleiner wordt. Het neemt in kracht af. Pak het bij de hand. Neem het angstmonstertje mee. En stap samen de wijde wereld in.

Liefs Suzanne